Harç...
Tapu ve kadastro işlemlerini yaptırırken birçok yere harç ödemeniz gerekiyor. Bu harçların nerelere ve ne oranda ödeneceğini biliyor musunuz?
Tapu işlemleri:
1 - Kayıt harici kalmış olan gayrimenkullerin tescilinden takdir olunan değer üzerinden (binde 6)
2- Deniz, göl ve nehir kıyılarında izinli ve izinsiz doldurma suretiyle iktisabedilen yerlerin tescilinden takdir edilecek değer üzerinden (binde 840)
3- Gayrimenkulleirn ve mülkiyetten gayri ayni hakların, kanuni mansup mirasçılara intikalinde, bağışlamadan rücularda ve vasiyetlerin infazında veya piyango ve ikramiye suretiyle iktisabında kayıtlı değer üzerinden (binde 36)
4- Gayrimenkullerin ve mülkiyetten gayri ayni hakların bağışlanmasından, kanuni mirasçılar dışında intifa hakkından kuru mülkiyet sahibi lehine ivazsız feragat edilmesinde ve süreli intifa haklarında süre dolarak intifa hakkının sona ermesinde kayıtlı değer üzerinden (binde 36)
5- Dalyan ve voli mahallerinin tescil, intikal, hibe, vasiyet, temlik ve sair tasarrufi muamelelerden takdir olunacak bedelden yüksek olan üzerinden (binde 36)
6-
A. İfraz veya taksim veya birleştirme işlemlerinde kayıtlı değerler üzerinden (binde 6)
B. Terekeye dahil gayrimenkullerin kanuni ve mansup mirasçılar arasında aynen ve ifrazen yapılacak taksimi ile imar parselasyon planları uygulama sonucu şuyulanan parsellerin pay sahipleri arasinda rızaen veya hükmen taksiminde kayıtlı değer üzerinden (binde 6 )
C. Yukarıdaki fıkralar dışında kalan ve müşterek mülkiyete konu olanlarin rızaen veya hükmen pay sahipleri arasında aynen veya ifrazen taksiminde kayıtlı değer üzerinden (binde 2.4)
7- İpotek tesisinde
A. İpotekle sağlanan borç miktarı üzerinden (binde 2.4)
B. İpoteğe dahil gayrimenkullerinden birisinin çıkartılarak başkasının ithalinde veya teminat ilavesinde borç miktarı üzerinden (binde 2.4)
C. Mevcut ipotek derecelerinin sonradan istenilen değişikliklerinde borç miktarı üzerinden (binde 1.2)
8- Muvakkat tesciller : Medeni Kanunu'nun 921. maddesi gereğince yapılacak tescillerde kayıtlı değer üzerinden (binde 1.2)
9- Mal birliği ve mal ortaklığının mukaveleden mütevellit süf'a iştira ve vefa haklarının, aile yurtlarının mutlak veya nakil ile mükellef mirasçı nasbının sicile şerhinden veya tescilinden kayıtlı değer üzerinden (binde 3.6)
10- Adi veya hasılat kira mukavelelerinin tapu siciline şerhinde mukavele müddetine göre hesaplanacak kira toplamı ve mukavele mevcut değilse veya mukavelede müddet belirtilmemişse bir yıllık kira bedeli üzerinden (binde 3.6)
11- Teferruatın tapu siciline kaydında beyan olunan değeri üzerinden (binde 2.4)
12- Satış vaadi sözleşmeleriyle, irtifak hakkı tesisi vadi sözleşmelerinin tapu siciline şerhinde, sözleşmede yazılı bedel ile kayıtlı değerinin yüksek olanından, bedelsiz olanlarından kayıtlı değerden (binde 3.6)
13- Tapu harcı mevzuna giren işlemlerle ilgili tescil ve şerlerin terkininden (970.000 TL.)
14- Yapı kooperatiflerinin ortaklarına dağıtılacağı gayrimenkullerin ortaklar adına tescilinde kayıtlı değerler üzerinden (binde 1.2)
15- Gayrimenkullere ait haritaların kopyalarının verilmesinde her parsele ait kopya için (1.940.000 TL.)
16- İlgililerin isteği üzerine kayrimenkullere ait verilecek kayıt örneklerinin her biriyle çıkarılacak belge örneklerinin beher sayfasından (fotokopiler dahil) (400.000 TL.)
17- Taksim hakkının berteraf edilmesinde bunun beyanlar hanesine işlenmesinde gayrimenkulün değeri üzerinden (binde 6)
18- Muvazaa tarikiyle vaki tescillerin hükmen düzeltilmesinde kayıtlı değeri üzerinden (binde 72)
19-
A. (4369 sayılı Kanunun 78'inci maddesi ile değişen fıkra. Yürürlülük 29.7.1998 Gayrimenkullerin ivaz karşılığında veya ölünceye kadar bakma akdine dayanarak yahut trampa hükümlerine göre devir ve iktisabında gayrimenkulün devir iktisap bedelinden az olmak üzere emlek vergisi değeri üzerinden (Cebri icra ve şuyuun izalesi hallerinde satış bedeli, istimlaklerde takdir edilen bedel üzerinden) devir eden ve devir alan için ayrı ayrı (binde 10). Tapuda kaydı bulunmayan gayrimenkullerin zilliyetlik devir sözleşmeleri ile devrinde de bu fıkra hükümleri uygulanır. Hesaplanacak harç zilyetlik devir sözleşmeleri yapılmadan önce, şekli ve muhtevası Maliye ve Gümrük Bakanlığı'nca tespit edilecek bir beyanname ile bildirilir ve beyanname verme süresi içinde ödenir.
B. Gayrimenkullerin, irtifak haklarının ve gayrimenkul mükellefiyetinin sermaye şirketlerine sermaye olarak konulmasında ticaret mahkemesince tayin olunan değer üzerinden devir alan için ve gayrimenkul devir hallerinde devir eden için (binde 24)
C. (4369 sayılı kanunun 78'inci maddesi ile değişen fıkra Yürürlülük 29.7.1998) Gayrimenkul mükellefiyetinin tesis ve devir yoluyla iktisabında tesis ve devir için ödenen bedel üzerinden devir alan için (binde 10)
D. (4369 sayılı kanunun 79'inci maddesi ile değişen fıkra. Yürürlülük 29.7.2998) Gayrimenkul hükmündeki daimi ve müstakil hakların tesis ve devir için ödenen bedel üzerinden devir alan için (binde 10)
E. (4369 syılı Kanunun 78'inci maddesi ile değişen fıkra Yürürlülük 29.7.1998) Gayrimenkul üzerine irtifak hakkı tesis ve devrinde tesis ve devir için ödenen bedel üzerinden devir alan için (binde 10)
F. (E) (4369 sayılı Kanunun 78'inci maddesi ile değişen fıkra Yürürlülük 29.7.1998) İvaz karşılığında kuru mülkiyet iktisabında devir bedeli üzerinden devir eden ve devir alan için ayrı ayrı (binde 1
Bina tescili için harçlar
(4369 sayılı kanunun 78'inci maddesi ile değişen fıkra. Yürürlülük, 29.7.1998)
A. Arsa ve arazi üzerine yeniden inşa olunacak bina ve sair tesislerin tescilinde Emlak (Bina) vergisi değeri üzerinden (binde 10) Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın görüşü alınarak Maliye ve Gümrük Bakanlığı'ınca tespit ve ilan edilmiş bulunan sosyal mesken, işçi evleri ve bunlardan daha düşük nitelikteki meskenler için Emlak (bina) Vergisi değeri üzerinden (binde 5) Bu iki fıkra gereğince hesaplanacak harç, Emlak Vergisi Beyannamesi ile beyan edilir ve beyanname verme süresi içinde ödenir. Tapu siciline tescil yapılması halinde de bu harcın tahsili ayni esaslar dahilinde yürütülür.
B. Meşru payın şuf'a hakkı sahibi tarafından ilama müsteniden iktisabın, kayıtlı değer üzerinden (binde 12)
C. (A) fıkrası dışında her nevi cins ve kayıt tahsisinde emlak vergisi değer üzerinden (binde 6)
KOOPERATİFE ORTAK OLURKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR
Ekonomik bir şekilde ev sahibi olmak isteyenler için bir alternatif oluşturan yapı kooperatifleri, kimi zaman üyelerini hüsrana uğratabiliyor. Kooperatiflere ortak olurken dikkat etmeniz gereken noktalar..
Türkiye'de ekonomik yoldan ev sahibi olmanın en kolay yolu yapı kooperatifleri. Ancak kooperatifçiliğin gelişmesi ve yaygınlaşması, büyük yarar sağlamakla birlikte birtakım problemleri de beraberinde getiriyor. Öyle ki bazen ev sahibi olmak isterken birikiminizden de olabiliyorsunuz. Yapı kooperatifi nedir, nasıl kurulur, ortak olmak için ne gibi şartlar aranıyor ve dikkat etmeniz gereken noktaları sizler için araştırdık.
Yapı kooperatifleri
Yapı kooperatifleri, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu hükümlerine göre; değişir ortaklı, değişir sermayeli ve sınırlı sorumlu olarak üç şekilde kurulabilirler. Konutların iyeliğini ortaklarına devreden kooperatiflerde, konut ortaklara devredilince kooperatifin ömrü de son bulur. İkinci tip kooperatiflerde, yapılan yapıların iyeliği kooperatifin elinde kalmakta, ortaklara devredilmektedir. Ortaklar kendilerine ayrıcalık tanınmış kiracı durumundadırlar. İstekleri dışında konutu terk etmeye zorlanmayacakları gibi, konutu mirasçılarına devretme olanağına da sahiptirler. Bu tip ortaklık, ev sahibi olmaya yetecek birikimi önceden yapacak güçte olmayan da gelirli sınıflar için elverişli bir olanak sağlar. Bu kooperatiflerde, konutların el değiştirme yoluyla kazanç konusu yapılmasını engelleyen önlemler öngörülmüştür. Üçüncü tip kooperatif ortakları ise, salt kiracı durumunda olmakla birlikte kendilerine kiralanan konutların yönetimine de katılırlar.
Kooperatif kurmanın şartları
Bir yapı kooperatifinin kuruluşunda en önemli aşama; kooperatif ana sözleşmesinin hazırlanmasıdır. Bir yapı kooperatifinin kurulabilmesi için en az yedi kurucu ortağn bir araya gelmesi şarttır. Bir ortaklık payının değeri ise en az 100.000 TL. olmalıdır. Her ortağın en az 1 pay, en fazla 1000 pay taahhüt edebilme olanağı vardır. Ana sözleşmede kooperatifin unvanı, kooperatif sözleşmesinin noter tasdik tarihi, kooperatifin merkezi, amaçları, sermayesi, her ortaklık payının değeri ve her ortağın payı, ilanlar ve çağrılar, yönetim kurulu üyeleri ve denetçilerin ad, soyad ve adresleri, kurucuların ad, soyad, adresleri, taahhüt ettiği sermaye, ödediği sermaye ve imzalarının yer alması gerekiyor.
Kooperatifin kurulabilmesi için:
" Ana sözleşme kooperatif kurucu ortakları tarafından hazırlanır.
" Bu ana sözleşmenin her sayfası noter huzurunda tüm kurucu ortaklar tarafından imzalanır.
" Kurucu ortakların taahhüt ettikleri sermayenin dörtte biri milli bir bankaya "Sanayi ve Ticaret Bakanlığı" adına bloke eidlir ve bloke edildiğine dair makbuz alınır.
" Her kurucu ortağın müfus kağıdı sureti ve ikametgah belgeleri yukarıdaki belgelere eklenir.
" En az üç adedi noter onaylı dokuz adet ana sözleşme, bloke makbuzu, nüfus suretleri ve ikametgah belgeleri, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na hitaben yazılmış bir dilekçe eşliğinde Sanayi ve Ticaret Bakanlığı'na gönderilerek kooperatifin kuruluşu için izin alınır.
Yapı Kooperatiflerinin amacı
Kooperatifin amacı; ortakların konut ihtiyaçlarını karşılamaktır. Bu amaçla da kooperatif :
" Arsa ve arazi satın alır, birleştirir, imar planına uygun biçimde böldürerek altyapı, plan, proje ve maliyet hesapları hazırlar ve ortaklarına konut yaptırır.
" Yaptırılan konutların mülkiyetini ortaklarına aktarır.
" Ortakların sosyal, kültürel ve ekonomik ihtiyaçlarını karşılamak üzere gerekli tesisler kurar ve bunları ortaklara aktarabilir.
" Tüm bunları sağlamak üzere ilgili kurum ve kuruluşlarla ortak çalışmalarda bulunabilir. Gayrimenkul ve menkulleri iktisap eder, kiralar, kiraya verir, satar ve benzeri tasarruflarda bulunur.
" Kooperatifin kredi ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla ilgili finans kuruluşlarına başvuruda bulunur, borçlanır, açılan kredinin zamanında ve amacına uygun kullanılmasını sağlayıcı tedbirler alır.
" Konut yapımının imkansızlaşması halinde kooperatife ait arsayı parselleyerek genel kurulca karara bağlanması şartıyla kura ile ortaklarına dağıtır.
" Konut yapı kooperatifleri üst kuruluşlarına katılır.
" Gerektiğinde ortak için yardım fonları oluşturur, eğitim, yayın ve araştırma faaliyetlerinde bulunur.
Kooperatife ortak olmadan önce...
Günümüzde toplu konut yapımını teşvik etmek için krediler verilirken ve araziler tahsis edilirken böyle bir imkanı kullanmak herkesin en tabii hakkı. Fakat herhangi bir kooperatife üye olmadan önce aşağıdaki noktalara dikkat etmeniz gerekiyor :
" Ortak olmak üzere kooperatif seçerken, kooperatifin daha önce yapmış olduğu faaliyetleri araştırın.
" Kurucuların kimliklerini araştırın.
Yapı kooperatiflerinin sizi çok düşük taksitlerle mesken sahibi yapacakları vaatlerine araştırma yapmadan sakın kapılmayın...
Yapı kooperatiflerine ortak olurken arsanın tapu kayıtlarına ve imar durumunun olup olmadığına özellikle dikkat eidn.
" Kooperatifin ana sözleşmesini mutlaka inceleyin. Kooperatiflerin çok düşük taksitlerle mesken sahibi yapacakları konusundaki vaatlerin cazibesine kapılmamak gerekiyor. Maliyet de göz önüne alınırsa, çok düşük taksitlerle mesken yapımını gerçekleştirmek pek mümkün değildir.Bu gibi durumlarda kötü niyetli yönetici kadrosunun kasten ya da iyi niyetli ve beceriksiz yönetici kadrosunun istemeyerek ortaklarını zarara uğratması kaçınılmazdır. Tanınan ve güvenilen yönetici kadrosunun idaresi altındaki bir kooperatife üye olmak, riski çok aza indireceği gibi, yedi kişilik bir kurucu ortaklar grubu toplayarak bir kooperatif kurmak da düşünülebilecek makul çözümlerden biri olabilir. Konut Birlik (Marmara Bölgesi Yapı Kooperatifleri Birliği) Genel Başkan Vekili Suat Benli bir kooperatife ortak olurken bilinmesi gereken noktaları şöyle sıralıyor.
" Arsanın alınıp alınmadığı (tapu kaydı).
" Bir üst birliğe üye olup olmadığı.
" İmar durumunun olup olmadığı ve inşaat ruhsatı.
" Ortak sayısının sın durumu ve ortakların gelir düzeyleri
" Peşinat ve aidat miktarı.
" Kooperatif kurucularının ve yöneticilerinin durumu.
" Kooperatifin bir yapımcı (müteahhit) tarafından vergi muafiyetleri nedeniyle ticari amaçla kurulup kurulmadığı.
Kooperatife ortak olmak için...
Kooperatife ortak olmak için bazı şartları yerine getirmek gerekir.
" T.C: vatandaşı olmak veya yabancı uyruklu olmakla birlikte 2644 sayılı Tapu Kanunu veya yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre Türkiye'de gayrimenkul edinmesine imkan sağlamış kişilerden olmak.
" Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip, gerçek kişi olmak.
" 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 9. maddesinde sayılan tüzel kişilerden olmak (Özel idare, belediyeler, köyler, dernekler, cemiyetler, KİT'ler vb).
Ortaklığa kabul...
Gerekli şartları yerine getirenler, kooperatife ortak olmak için yazılı olarak yönetim kuruluna başvururlar. Bu başvuruda ana sözleşmenin bütün hükümlerinin kabul edildiği belirtilir. Ortaklığa kabul ya da red, yönetim kurulunun kararıyla gerçekleşir, 15 gün içinde yazıyla bildirilir. İstekli, kararın kendisine bildirildiği tarihten itibaren bir ay içinde, sermaye taahhüdünün diğer ortaklarca enmiş taksidiyle, diğer ortakların her birinin o tarihe kadar ödemiş oldukları paralara eşit tutarı bir defada öder ve adına yazılı ortaklık senedini alır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca devir yoluyla ortaklığa kabul edileceklerden, yukarıda belirtilen tutarın üzerinde para talep edilmesi, genel kurulun bu hususta karar alması halinde mümkündür.
Yedek üye ve benzeri şekilde ortak kaydı yapılamaz. Bu amaçla para tahsil edilemez.
Ölen ortağın durumu...
Ölen ortağın kredisi, kanuni mirasçıları lehine devam eder. Kanuni mirasçılar bu krediyi kullanıp kullanmamakta serbesttirler. Kullandıkları takdirde mirasçılar 3 ay içinde aralarından birini temsilci olarak tayin ederler. Kullanmazlarsa ölen ortağın sermayesi ve alacak ile borçları tasfiye edilir.
Kooperatiften çıkmak isterseniz...
Her ortak dilediği zaman, yönetim kuruluna, hesap senesi sonundan en az bir ay önce yazı ile başvurmak suretiyle, ortaklıktan çıkabilir. Yönetim kurulu bu başvuruyu bir ay içinde kabulden kaçınırsa, ortak çıkma isteğini noter aracılığıyla kooperatif yönetim kuruluna bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir.
